Στην αρχή, ο Ζαν-Πιερ δεν καταλάβαινε.
Παρακολουθούσε τις βραδινές ειδήσεις, πλήρωνε τους φόρους του, ψήφιζε υπεύθυνα και πίστευε όσα του έλεγαν οι αξιοσέβαστοι άνθρωποι.
1. Η Γαλλία χρειαζόταν τη μετανάστευση επειδή η οικονομία είχε ανάγκη από εργατικό δυναμικό.
2. Η πολυμορφία αποτελούσε ευκαιρία.
3. Οι δημόσιες υπηρεσίες δέχονταν πιέσεις λόγω έλλειψης χρηματοδότησης.
4. Η αταξία στο σχολείο οφειλόταν στην ανισότητα.
5. Τα στατιστικά στοιχεία για την εγκληματικότητα απαιτούσαν το κατάλληλο πλαίσιο ερμηνείας.
6. Όποιος συνέδεε αυτά τα ζητήματα πολύ βιαστικά, πιθανότατα ήταν εξτρεμιστής.
Ύστερα, τα παιδιά του άρχισαν να επιστρέφουν από το σχολείο λέγοντας ότι δυσκολεύονταν να ακούσουν τον δάσκαλο.
Το μισό μάθημα αναλωνόταν στην προσπάθεια επιβολής της τάξης.
Οι δάσκαλοι άλλαζαν συνεχώς.
Κάποιοι απλώς εξαφανίζονταν για εβδομάδες.
Ο Ζαν-Πιερ διαμαρτυρήθηκε μία φορά, ευγενικά.
Η διοίκηση του εξήγησε ότι η κατάσταση ήταν «δύσκολη» και ότι το σχολείο ανέπτυσσε μια «παιδαγωγική προσέγγιση συμπερίληψης».
Ο Ζαν-Πιερ γύρισε σπίτι καθησυχασμένος.
Υπήρχαν επαγγελματίες που ασχολούνταν με το θέμα.
Η γειτονιά του άλλαζε κι αυτή.
Καταστήματα έκλειναν.
Άλλα άνοιγαν.
Ομάδες ανδρών καταλάμβαναν τις ίδιες γωνιές κάθε βράδυ.
Η γυναίκα του σταμάτησε να περνά από έναν συγκεκριμένο δρόμο μετά τη δύση του ηλίου.
Ο Ζαν-Πιερ τα πρόσεχε όλα αυτά, αλλά είχε επίσης μάθει ότι το να εντοπίζεις μοτίβα ήταν επικίνδυνο.
Έτσι, κάθε συμβάν παρέμενε ένα μεμονωμένο περιστατικό.
Ένα κλειστό μαγαζί δεν σήμαινε τίποτα.
Μια επίθεση δεν σήμαινε τίποτα.
Δέκα περιστατικά σήμαιναν δέκα άσχετα μεταξύ τους περιστατικά.
Μόνο ένας ρατσιστής θα συνέδεε τα γεγονότα μεταξύ τους.
Τότε, η κόρη του έπεσε θύμα σεξουαλικής επίθεσης από έναν άνδρα που είχε φτάσει πρόσφατα στη Γαλλία.
Ο Ζαν-Πιερ ήταν συντετριμμένος.
Όμως, σχεδόν αμέσως άρχισε να ελέγχει τις ίδιες του τις σκέψεις.
Ο δράστης ήταν ένα μεμονωμένο άτομο. Φυσικά.
Δεν πρέπει ποτέ να γενικεύουμε.
Στην τηλεόραση εξηγούσαν ότι η πολιτική εκμετάλλευση τέτοιων εγκλημάτων ήταν ανεύθυνη.
Ένας υπουργός προειδοποιούσε να αποφεύγεται ο «στιγματισμός».
Ο Ζαν-Πιερ έπιασε τον εαυτό του να γνέφει καταφατικά, μέσα από τα δάκρυα.
Αυτό που είχε συμβεί στην κόρη του ήταν αποτρόπαιο, αλλά η πραγματικά τρομακτική προοπτική, όπως φαινόταν, ήταν μήπως κάποιος, κάπου, ψήφιζε το λάθος κόμμα εξαιτίας αυτού.
Τίποτα δεν άλλαξε.
Το σχολείο του γιου του χειροτέρεψε.
Η κόρη του σταμάτησε να βγαίνει μόνη της.
Η γυναίκα του ήθελε να μετακομίσουν.
Η αστυνομία ήταν εξουθενωμένη.
Οι εκπαιδευτικοί ήταν εξουθενωμένοι.
Τα νοσοκομεία ήταν εξουθενωμένα.
Ο Ζαν-Πιερ ήταν εξαντλημένος.
Κι όμως, κάθε εξήγηση που του δινόταν απαιτούσε να πιστέψει ότι η κάθε επιδείνωση ήταν προσωρινή, τυχαία, υπερβολική ή οφειλόταν σε κάτι εντελώς άσχετο με την επιδείνωση που βρισκόταν ακριβώς δίπλα της.
Και όποτε κάποιος υποστήριζε ότι ίσως η χώρα να είχε διαπράξει σοβαρά λάθη —σχετικά με τη μετανάστευση, την εξουσία, την παιδεία, την αστυνόμευση, την ενσωμάτωση, την τιμωρία ή τα σύνορα— ο Ζαν-Πιερ γνώριζε τη σωστή απάντηση.
«Προσοχή. Αυτό ακούγεται σαν ακροδεξιά ρητορική».
Έτσι, παρέμεινε ορθολογιστής.
Παρέμεινε μετριοπαθής.
Παρέμεινε ενημερωμένος.
Παρέμεινε εντελώς ανίκανος να βγάλει κάποιο συμπέρασμα από την ίδια του τη ζωή.
Έτσι, στην αρχή, ο Ζαν-Πιερ δεν καταλάβαινε.
Και εξακολουθεί να μην καταλαβαίνει.
